CHUYÊN MỤC: CÔNG DÂN HỎI – TRUNG TÂM TRẢ LỜI

ÔNG, BÀ CÓ ĐƯỢC LẬP DI CHÚC ĐỂ LẠI ĐẤT CHO CHÁU ĐANG MANG QUỐC TỊCH ĐỨC?

Công dân hỏi:

Ông bà có Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đối với một thửa đất ở, hiện chưa có nhà ở trên đất. Ông bà muốn lập di chúc để lại quyền sử dụng đất cho cháu ngoại đang sinh sống tại Đức.

Người cháu sinh năm 2000, trước đây có quốc tịch Việt Nam nhưng đã thôi quốc tịch Việt Nam, hiện chỉ có quốc tịch Đức.

Trường hợp này có được lập di chúc cho cháu không? Sau này cháu có được đứng tên trên Giấy chứng nhận không?

TRUNG TÂM PHỤC VỤ HÀNH CHÍNH CÔNG XÃ BẮC TIÊN HƯNG TRẢ LỜI:

VỀ QUYỀN LẬP DI CHÚC

Theo Điều 624 và Điều 626 Bộ luật Dân sự năm 2015, cá nhân có quyền lập di chúc để định đoạt tài sản của mình và chỉ định người thừa kế.

Vì vậy, nếu quyền sử dụng đất thuộc quyền sử dụng hợp pháp của ông, bà thì ông, bà có quyền lập di chúc để lại phần tài sản của mình cho người cháu, kể cả người cháu đang sinh sống ở nước ngoài.

Nếu đất là tài sản chung của vợ chồng thì mỗi người chỉ được định đoạt phần quyền thuộc về mình.

NGƯỜI CHÁU MANG QUỐC TỊCH ĐỨC CÓ ĐƯỢC NHẬN ĐẤT KHÔNG?

Việc người cháu đã thôi quốc tịch Việt Nam và hiện mang quốc tịch Đức là yếu tố cần xác định khi giải quyết thừa kế.

Luật Đất đai năm 2024 có quy định riêng về người gốc Việt Nam định cư ở nước ngoài và quyền nhận thừa kế quyền sử dụng đất.

Do đó, không thể chỉ căn cứ vào quốc tịch Đức để kết luận người cháu chắc chắn được hoặc không được nhận quyền sử dụng đất. Cần xác định tư cách pháp lý và điều kiện cụ thể của người nhận thừa kế theo pháp luật tại thời điểm thực hiện thủ tục.

CÓ DI CHÚC KHÔNG CÓ NGHĨA LÀ ĐƯƠNG NHIÊN ĐƯỢC SANG TÊN ĐẤT

Đây là điểm người dân cần lưu ý:

Quyền được hưởng di sản và điều kiện được trực tiếp đứng tên quyền sử dụng đất là hai vấn đề cần được xem xét.

Việc người cháu có được cấp Giấy chứng nhận sau khi nhận thừa kế hay không phải căn cứ vào Luật Đất đai năm 2024, tư cách của người nhận thừa kế, loại đất và các điều kiện pháp luật tại thời điểm mở thừa kế, thực hiện đăng ký.

Vì vậy, lập di chúc hợp pháp không đồng nghĩa với việc người cháu mang quốc tịch Đức đương nhiên được sang tên quyền sử dụng đất.

VỀ CHỨNG THỰC DI CHÚC

Việc chứng thực di chúc được thực hiện theo Nghị định số 23/2015/NĐ-CP, được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 280/2025/NĐ-CP, có hiệu lực từ ngày 01/11/2025.

Việc chứng thực di chúc và việc đăng ký quyền sử dụng đất sau khi phát sinh thừa kế là hai thủ tục khác nhau.

TRUNG TÂM LƯU Ý:

Đối với trường hợp người được chỉ định hưởng di sản đã thôi quốc tịch Việt Nam, hiện mang quốc tịch Đức, công dân nên được hướng dẫn cụ thể trước khi lập di chúc để bảo đảm nội dung di chúc thể hiện đúng ý chí của người lập và phù hợp với quy định pháp luật.

TRUNG TÂM PHỤC VỤ HÀNH CHÍNH CÔNG XÃ BẮC TIÊN HƯNG