SẮP XẾP TINH GỌN CÁC THÔN LÀ YÊU CẦU CỦA THỜI ĐẠI, NHƯNG GIỮ GÌN HỒN CỐT LÀNG QUÊ LÀ TRÁCH NHIỆM CỦA MỖI THẾ HỆ

Mỗi giai đoạn phát triển của đất nước đều đặt ra những yêu cầu đổi mới phù hợp với thực tiễn. Nếu như trước đây nhiệm vụ trọng tâm là mở rộng hệ thống quản lý để đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội, thì ngày nay, trong bối cảnh chuyển đổi số, hội nhập quốc tế và yêu cầu quản trị hiện đại, việc xây dựng bộ máy tinh gọn, hoạt động hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả trở thành đòi hỏi khách quan của quá trình phát triển.

Chủ trương sắp xếp đơn vị hành chính, tổ chức lại thôn, tổ dân phố đang được triển khai trên phạm vi cả nước chính là một bước đi quan trọng trong cuộc cách mạng đổi mới bộ máy từ Trung ương đến cơ sở. Đây không đơn thuần là việc giảm đầu mối hay sắp xếp lại địa giới, mà là quá trình kiến tạo nền tảng phát triển lâu dài, hướng tới một nền hành chính hiện đại, phục vụ Nhân dân tốt hơn.

BẮC TIÊN HƯNG CŨNG ĐANG ĐỨNG TRƯỚC BƯỚC CHUYỂN MÌNH ẤY

Từ một vùng quê giàu truyền thống cách mạng, giàu bản sắc văn hóa, với những làng quê lâu đời như Phú La, Tiến Lộc, Duyên Trang, Duyên Tục, Kim Ngọc... hôm nay Bắc Tiên Hưng đang thực hiện Đề án sắp xếp, tổ chức lại thôn theo chủ trương chung của Đảng và Nhà nước.

Điều đáng quý là trong quá trình triển khai, bên cạnh sự đồng tình, ủng hộ của đông đảo cán bộ, đảng viên và Nhân dân, cũng có nhiều ý kiến tâm huyết, trách nhiệm được gửi tới cấp ủy, chính quyền địa phương. Những ý kiến ấy không xuất phát từ sự phản đối chủ trương, mà từ tình yêu quê hương, từ sự trăn trở đối với những giá trị văn hóa, lịch sử đã được vun đắp qua nhiều thế hệ.

Bởi lẽ, đối với người dân Bắc Tiên Hưng, làng quê không chỉ là nơi ở, đó là nơi có mái đình cổ kính, có nhà văn hóa thôn gắn với những cuộc họp dân, những đêm văn nghệ quần chúng, những ngày hội đại đoàn kết. Đó là nơi có tên làng được cha ông gìn giữ qua nhiều thế hệ. Đó là nơi lưu giữ ký ức tuổi thơ của mỗi người con quê hương.

Chính vì vậy, khi nói về việc sắp xếp thôn hôm nay, chúng ta không chỉ nói về tổ chức bộ máy, chúng ta còn đang nói về trách nhiệm giữ gìn hồn cốt của làng quê, và đó cũng chính là lý do để khẳng định: Sắp xếp tinh gọn các thôn là yêu cầu của thời đại, nhưng giữ gìn hồn cốt làng quê là trách nhiệm của mỗi thế hệ.

SẮP XẾP TINH GỌN CÁC THÔN – YÊU CẦU KHÁCH QUAN CỦA SỰ PHÁT TRIỂN

Trong những năm qua, Đảng và Nhà nước đã ban hành nhiều chủ trương quan trọng nhằm đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy theo hướng tinh gọn, hiệu quả. Mục tiêu cao nhất là xây dựng hệ thống chính trị hoạt động thông suốt, giảm chồng chéo, giảm đầu mối trung gian, tiết kiệm nguồn lực để tập trung cho phát triển. Đối với cấp cơ sở, việc tổ chức lại thôn, tổ dân phố là một trong những nội dung quan trọng của quá trình đổi mới đó.

Thực tiễn cho thấy, sau nhiều năm phát triển, tại nhiều địa phương đã xuất hiện tình trạng một số thôn có quy mô dân số nhỏ, số hộ gia đình thấp hơn tiêu chuẩn quy định. Trong khi đó, bộ máy quản lý vẫn phải duy trì đầy đủ các chức danh, các hoạt động hành chính, dẫn tới việc phân tán nguồn lực và làm giảm hiệu quả quản lý, Bắc Tiên Hưng cũng không nằm ngoài thực trạng đó.

Hiện nay, xã có diện tích tự nhiên hơn 28 km² với trên 13.000 hộ dân và hơn 40.000 nhân khẩu được phân bổ tại 30 thôn. Qua rà soát theo quy định hiện hành, toàn xã có 13 thôn chưa đạt tiêu chuẩn về quy mô hộ gia đình. Điều này đặt ra yêu cầu cần phải nghiên cứu, sắp xếp lại để phù hợp với tình hình thực tế; Đề án sắp xếp lại thôn là một bước đi mang tính đột phá, theo đó toàn xã sẽ thực hiện tinh gọn mạnh mẽ: Từ 30 thôn hiện nay, sau sắp xếp sẽ còn 19 thôn (giảm 11 thôn, tương đương 36,67%). Việc tổ chức lại thôn không nhằm xóa bỏ lịch sử hay làm thay đổi bản sắc văn hóa của từng địa bàn, mà nhằm tạo ra những đơn vị dân cư có quy mô hợp lý hơn, thuận lợi hơn cho công tác quản lý, điều hành và tổ chức các hoạt động cộng đồng.

Quan trọng hơn, nguồn ngân sách tiết kiệm được từ việc tinh gọn bộ máy sẽ có thêm điều kiện đầu tư cho các công trình phục vụ dân sinh như giao thông, điện chiếu sáng, nhà văn hóa, trường học, cảnh quan môi trường và các thiết chế văn hóa ở cơ sở.

Nói cách khác, mục tiêu cuối cùng của việc sắp xếp thôn không phải là giảm đầu mối, mà là nâng cao chất lượng phục vụ Nhân dân. Đó cũng là lý do vì sao việc sắp xếp thôn đang được triển khai đồng bộ trên phạm vi cả nước và Bắc Tiên Hưng đang tích cực thực hiện với quyết tâm cao, trách nhiệm lớn và tinh thần cầu thị.

LÀNG QUÊ KHÔNG CHỈ LÀ MỘT ĐƠN VỊ HÀNH CHÍNH

Nếu chỉ nhìn trên bản đồ hành chính, một thôn có thể được xác định bằng diện tích, dân số hay số hộ gia đình. Nhưng với người dân Bắc Tiên Hưng, làng quê chưa bao giờ chỉ được đo bằng những con số. Đó là nơi mỗi người được sinh ra, lớn lên và trưởng thành; là nơi có những con đường quen thuộc in dấu chân tuổi thơ, có tiếng trống hội mỗi dịp xuân về, có những ngày hội làng, những cuộc họp dân dưới mái nhà văn hóa, những buổi lao động cộng đồng đầy nghĩa tình xóm giềng. Là nơi những người con đi xa luôn đau đáu nhớ về.

Bởi vậy, khi nhắc đến Phú La, Tiến Lộc, Duyên Trang, Duyên Tục, Kim Ngọc hay những vùng quê khác trên địa bàn, người dân không chỉ nhắc đến tên một thôn, mà còn nhắc đến một phần ký ức, tình cảm và những giá trị văn hóa được bồi đắp qua nhiều thế hệ. Đằng sau mỗi tên gọi là một câu chuyện về nguồn cội, về những con người đã sinh ra, lớn lên, gắn bó và cùng nhau xây dựng quê hương.

Chính điều đó lý giải vì sao trong quá trình triển khai Đề án sắp xếp thôn, bên cạnh sự đồng thuận với chủ trương chung, người dân ở các địa bàn trong xã vẫn có những tâm tư, băn khoăn rất chân thành. Người mong muốn những tên gọi truyền thống của làng quê được gìn giữ; người lo lắng về sự gắn kết cộng đồng khi quy mô thôn lớn hơn; người quan tâm những nhà văn hóa, không gian sinh hoạt cộng đồng sẽ được sử dụng như thế nào; cũng có người trăn trở về việc bảo tồn những giá trị văn hóa đã được gìn giữ qua nhiều thế hệ.

Đó không phải là những câu hỏi của sự níu kéo hay ngại thay đổi. Đó là những câu hỏi của những người thực sự yêu quê hương và mong muốn quê hương mình đổi mới mà không đánh mất những gì làm nên bản sắc. Chính vì vậy, những tâm tư, nguyện vọng ấy luôn được cấp ủy, chính quyền xã Bắc Tiên Hưng trân trọng và lắng nghe. Bởi đằng sau mỗi băn khoăn là một tình cảm, một sự gắn bó với quê hương; và đằng sau sự đồng thuận bền vững phải là cảm giác được tôn trọng, được chia sẻ và được cùng tham gia vào quá trình thay đổi.

DÂN BIẾT, DÂN BÀN, DÂN THỤ HƯỞNG - CHÌA KHOÁ CỦA SỰ ĐỒNG THUẬN

Trong công tác lãnh đạo, điều hành, có những quyết sách được thực hiện bằng mệnh lệnh hành chính. Nhưng có những chủ trương chỉ thành công khi chạm được đến trái tim của người dân. Sắp xếp thôn thuộc về trường hợp thứ hai.

Bởi đối tượng tác động trực tiếp không phải là những con số thống kê mà là đời sống của hàng chục nghìn người dân trên địa bàn xã.

Nhận thức rõ điều đó, thời gian qua, Đảng ủy, HĐND, UBND, Ủy ban MTTQ Việt Nam xã Bắc Tiên Hưng đã tập trung đẩy mạnh công tác tuyên truyền, tổ chức các hội nghị lấy ý kiến Nhân dân, công khai phương án sắp xếp và tạo điều kiện để người dân tham gia góp ý. Điều đáng quý là phần lớn các ý kiến đều thể hiện tinh thần trách nhiệm cao đối với quê hương. Nhiều cán bộ hưu trí, đảng viên lão thành, người cao tuổi và những người con xa quê đã dành nhiều tâm huyết để nghiên cứu, đóng góp ý kiến cho đề án. Có những ý kiến đồng tình hoàn toàn với phương án đề xuất. Có những ý kiến đề nghị điều chỉnh một số nội dung cụ thể. Có những kiến nghị xuất phát từ mong muốn bảo đảm hiệu quả quản lý, thuận lợi cho đời sống Nhân dân và giữ gìn các giá trị văn hóa truyền thống. Dù ở góc độ nào, những ý kiến đó đều đáng được trân trọng. Bởi tất cả đều hướng đến mục tiêu chung là xây dựng Bắc Tiên Hưng phát triển hơn. Tinh thần cầu thị của cấp ủy và chính quyền địa phương không nằm ở việc tiếp thu mọi ý kiến theo mong muốn chủ quan của từng cá nhân. Tinh thần cầu thị được thể hiện ở việc lắng nghe đầy đủ, nghiên cứu thấu đáo, tổng hợp khách quan và báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét theo quy định. Đó là cách làm thể hiện sự tôn trọng Nhân dân. Đó cũng là biểu hiện sinh động của việc phát huy dân chủ ở cơ sở.

Thực tế cho thấy, những chủ trương lớn khi được triển khai với sự công khai, minh bạch và tôn trọng ý kiến Nhân dân thường nhận được sự đồng thuận rất cao. Bởi người dân luôn hiểu rằng, quyền lợi của cộng đồng và sự phát triển lâu dài của quê hương mới là điều quan trọng nhất. Và chính sự đồng thuận ấy sẽ trở thành sức mạnh để Bắc Tiên Hưng bước vào giai đoạn phát triển mới với tâm thế tự tin và vững chắc.

 TINH GỌN BỘ MÁY NHƯNG KHÔNG ĐÁNH MẤT BẢN SẮC

Lịch sử phát triển của dân tộc Việt Nam cho thấy, mỗi khi đất nước đổi mới và phát triển đều gắn liền với việc kế thừa những giá trị truyền thống tốt đẹp.

Đổi mới không có nghĩa là phủ nhận quá khứ.

Phát triển không có nghĩa là đánh mất cội nguồn.

Tinh gọn bộ máy hôm nay cũng vậy.

Việc sắp xếp, tổ chức lại thôn là yêu cầu khách quan của thực tiễn, nhưng điều đó không đồng nghĩa với việc những giá trị văn hóa, lịch sử và truyền thống của từng làng quê sẽ bị mai một.

Điều làm nên sức sống bền vững của một vùng quê không nằm ở số lượng đơn vị hành chính, mà nằm ở tình đoàn kết cộng đồng, ở truyền thống hiếu học, ở những giá trị văn hóa được lưu giữ và trao truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác.

Dù tên gọi hành chính có thể thay đổi, nhưng truyền thống văn hoá, tình làng nghĩa xóm và niềm tự hào của quê hương sẽ luôn được giữ gìn và phát huy. Những ngôi nhà văn hóa vẫn là nơi gặp gỡ của cộng đồng. Những ngày hội làng vẫn là dịp để con cháu hướng về cội nguồn. Những giá trị tốt đẹp về tình làng nghĩa xóm vẫn tiếp tục được vun đắp.

Thực tế cho thấy, nhiều địa phương trong cả nước sau khi sắp xếp đơn vị hành chính vẫn giữ được bản sắc văn hóa truyền thống, thậm chí còn có điều kiện phát huy mạnh mẽ hơn nhờ nguồn lực được tập trung và quy mô cộng đồng được mở rộng.

Đối với Bắc Tiên Hưng, việc tiếp tục sử dụng hiệu quả hệ thống nhà văn hóa hiện có, duy trì các hoạt động văn hóa cộng đồng, bảo tồn các giá trị lịch sử và truyền thống của từng làng quê sẽ là nhiệm vụ quan trọng trong thời gian tới.

Bởi mục tiêu cuối cùng của sự phát triển không chỉ là tăng trưởng về kinh tế hay hoàn thiện bộ máy quản lý. Mục tiêu lớn hơn là xây dựng một cộng đồng đoàn kết, văn minh và hạnh phúc. Một cộng đồng biết trân trọng quá khứ để vững vàng bước tới tương lai.

BẮC TIÊN HƯNG TRÊN HÀNH TRÌNH PHÁT TRIỂN MỚI 

Mỗi giai đoạn lịch sử đều đặt ra những nhiệm vụ riêng. Nếu thế hệ cha ông đã cống hiến để bảo vệ quê hương, giữ gìn từng tấc đất, từng nếp làng, thì thế hệ hôm nay có trách nhiệm xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp, văn minh và phát triển. Bắc Tiên Hưng đang đứng trước những cơ hội mới: hạ tầng giao thông ngày càng hoàn thiện, kinh tế tiếp tục phát triển; chuyển đổi số, xây dựng nông thôn mới nâng cao, nông thôn mới kiểu mẫu đang đặt ra những yêu cầu mới đối với công tác quản lý và tổ chức đời sống cộng đồng.

Để đáp ứng những yêu cầu đó, Bắc Tiên Hưng cần một bộ máy phù hợp, nguồn lực được sử dụng hiệu quả, đồng thời phát huy sự đồng thuận, đoàn kết và trách nhiệm của cán bộ, đảng viên và Nhân dân. Chủ trương sắp xếp, tổ chức lại thôn vì thế không phải là đích đến cuối cùng, mà là một bước trong quá trình đổi mới phương thức quản lý, nâng cao chất lượng phục vụ Nhân dân và tạo thêm điều kiện cho phát triển. Tinh gọn không đồng nghĩa với xóa bỏ; sắp xếp không có nghĩa là phủ nhận những giá trị đã được vun đắp qua nhiều thế hệ. Những thiết chế văn hóa, phong tục, truyền thống tốt đẹp và tình làng nghĩa xóm vẫn cần được gìn giữ, phát huy trong điều kiện mới.

Điều quan trọng hơn cả là quá trình sắp xếp được Đảng ủy, HĐND, UBND, Ủy ban MTTQ Việt Nam xã Bắc Tiên Hưng triển khai trên tinh thần dân chủ, công khai, minh bạch, lắng nghe và tôn trọng Nhân dân. Sự đồng thuận không thể chỉ được tạo nên bằng một quyết định hành chính, mà phải được vun đắp từ đối thoại, giải thích, chia sẻ và trách nhiệm của cả hệ thống chính trị. Khi người dân hiểu chủ trương, thấy được lợi ích lâu dài và được tôn trọng trong quá trình thực hiện, chủ trương sẽ có thêm nền tảng để đi vào cuộc sống.

Bắc Tiên Hưng đang bước vào một chặng đường mới – chặng đường của đổi mới nhưng không quên cội nguồn, tinh gọn và hiện đại nhưng vẫn coi trọng những giá trị làm nên bản sắc cộng đồng. Tin tưởng rằng, với truyền thống đoàn kết, tinh thần trách nhiệm và sự đồng thuận của Nhân dân, Bắc Tiên Hưng sẽ thực hiện tốt chủ trương sắp xếp, tổ chức lại thôn, tạo thêm nguồn lực cho phát triển. Và hơn thế, kỳ vọng từ mỗi bước sắp xếp hôm nay sẽ mở ra một diện mạo mới cho quê hương, nơi những giá trị văn hóa, lịch sử vẫn được gìn giữ, phát huy và trao truyền cho các thế hệ mai sau.

Tinh gọn bộ máy là yêu cầu của thời đại, nhưng giữ gìn hồn cốt làng quê là trách nhiệm của mỗi thế hệ. Đó cũng chính là nền tảng để Bắc Tiên Hưng phát triển bền vững, giàu đẹp, văn minh và nghĩa tình.